1. Kentsel Dönüşümün Tanımı

Türkiye, aktif deprem kuşağında yer alması nedeniyle yapı stoğunun güvenli hale getirilmesini hayati bir zorunluluk olarak görmektedir. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun, can ve mal güvenliğini sağlamak amacıyla riskli yapıların ve alanların yenilenmesini düzenleyen temel yasal metindir. 2026 yılı itibarıyla güncellenen yönetmelikler ve artırılan devlet destekleriyle kentsel dönüşüm süreci hem mülk sahipleri hem de kiracılar için daha erişilebilir ve teşvik edici bir yapıya kavuşmuştur

2. 6306 Sayılı Kanun Kapsamında Temel Kavramlar Kentsel dönüşüm sürecinin doğru anlaşılabilmesi için kanunda geçen temel terimlerin bilinmesi gerekmektedir: Riskli Yapı: Ekonomik ömrünü tamamlamış veya fen ve sanat normlarına aykırı olduğu için yıkılma riski taşıyan binalardır. Riskli Alan: Can ve mal kaybına yol açma riski taşıyan, zemin yapısı veya üzerindeki yapılaşma sebebiyle belirlenen alanlardır. Rezerv Yapı Alanı: Yeni yerleşim alanı olarak kullanılmak üzere Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenen alanlardır. Hisse Sahipliği / Üçte İki Çoğunluk: Dönüşüm kararı alınabilmesi için maliklerin arsa payı bakımından en az 3/2 (yüzde 66) çoğunluğu sağlaması şarttır.

3. 2026 Yılında Kentsel Dönüşüm Sürecinde Neler Değişti? 2026 yılı başlarında yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararları ve yasal düzenlemelerle kentsel dönüşüm destekleri önemli ölçüde revize edilmiştir. Özellikle İstanbul başta olmak üzere riskli yapıların dönüşümünü hızlandırmak amacıyla şu adımlar atılmıştır: Riskli Yapılar, Yasal Süreçler, Haklar ve 2026 Yılı Güncel Destek Mekanizmaları • • •

• Destek / Kriter Türü 2025 ve Önceki Dönem 2026 Güncel Durum ve Yenilikler Hibe Destekleri

Daha düşük oranlı ve sınırlı kapsamda Artan maliyetler karşısında güncellenerek artırıldı; karşılıksız destek miktarları genişletildi. Kredi Limitleri Sabit ve düşük üst limitler Düşük faizli, uzun vadeli kredi limitleri güncellenerek hak sahiplerinin finansal yükü hafifletildi.

İstanbul Özel Desteği Genel uygulama esasları "Yarısı Bizden" kampanyası ve ilave hibe/kredi paketleriyle süreç hızlandırıldı. Karar Alma Çoğunluğu 3/2 çoğunluk kuralı Süreçlerin tıkanmaması için tebliğ ve tebligat süreçlerinde dijitalleşme ve hızlandırılmış usuller getirildi.

4. Adım Adım Kentsel Dönüşüm Süreci

Bir binanın kentsel dönüşüme girmesi ve yenilenmesi aşamaları belirli yasal prosedürlere dayanır: Riskli Yapı Tespiti: Kat maliklerinden herhangi biri, lisanslı kuruluşlara başvurarak binası için risk raporu hazırlatır. Rapor Bakanlık veya İdare tarafından onaylanır. Tebligat ve İtiraz: Rapor, tapuda maliklere tebliğ edilir. 15 gün içinde karara itiraz edilebilir; itiraz edilmezse süreç kesinleşir.

3/2 Çoğunluk ile Karar Alınması: Malikler bir araya gelerek arsa payı çoğunluğuyla (3/2) müteahhit veya proje modeli üzerinde anlaşır. Anlaşmayanların payları açık artırma ile diğer ortaklara satılabilir. Tahliye ve Yıkım: Binanın boşaltılması için yasal süreler tanınır (genellikle 60+30 gün), ardından bina güvenli bir şekilde yıkılır. Yeni Yapının İnşası: Ruhsat alınarak modern, depreme dayanıklı yeni binanın yapımına başlanır ve tamamlanır.

5. Kira Yardımı ve Diğer Finansal Kolaylıklar

Kentsel dönüşüm sürecinde evlerini boşaltmak zorunda kalan maliklere ve kiracılara devlet tarafından aylık kira yardımı yapılmaktadır. Bu yardımlar, projenin yürütüldüğü illere göre değişmekte olup 2026 yılı enflasyon ve piyasa koşullarına göre güncellenmiştir.

Ayrıca: Tapu harçları, belediye harçları ve damga vergisi gibi birçok kalemde muafiyet sağlanmaktadır. Bankalar aracılığıyla sağlanan kentsel dönüşüm kredilerinde faiz destekleri sunulmaktadır.

6. Sonuç Kentsel dönüşüm, sadece bir bina yenileme projesi değil, aynı zamanda güvenli bir geleceğin güvencesidir.

6306 sayılı Kanun çerçevesinde 2026 yılında sunulan güncel hibe, kredi ve kolaylaştırılmış süreçler sayesinde mülk sahiplerinin riskli yapılarını yenilemesi eskiye nazaran çok daha avantajlı hale gelmiştir.

Deprem gerçeğiyle yaşayan Türkiye'de, zaman kaybetmeden riskli yapıların dönüştürülmesi hayati önem taşımaktadır.